درهـــا و ابـــواب مسجدالنبي
از هنگام بناي مسجدالنبي تاکنون در تعداد درها تغييراتي صورت پذيرفته و بعضاً کم يا بر آنها افزوده شده و مکانشان نيز احتمالاً تغيير يافته است. مسجدالنبي در زمان حيات پيامبر (ص) تا سال يازدهم هجري تنها سه در داشته و در دورانهاي بعد تا حکومت وليدبن عبدالملک اموي اين درها به بيست باب افزايش يافته اند. در دوران عثماني کلية درهاي جديدالاحداث مسدود شدند. تنها 5 در اصلي بجا ماندند و در دوران آل سعود 6 در ديگر نيز به آنها افزوده شدند.
الف ـ درهاي اصلي دوران پيامبر (ص)
1- باب عاتکه: در ديوار جنوبي
2- باب الرحمه: ديوار غربي
3- باب جبرئيل: در ميانه ديوار شرقي
ب ـ درهاي دوران وليدبن عبدالملک اموي
1/1 ـ درهاي شرقي
1ـ باب علي (ع) ، 2ـ باب النبي (ص)، 3ـ باب عثمان، 4ـ باب النساء، 5ـ باب مروان، 6ـ دري در مقابل خانه اسماء بنت حسن بن عبدالله 7ـ دري در مقابل کوچه زقاق المناصق 8ـ دري در مقابل ابيات الصوافي
2/1ـ درهاي غربي
9ـ دري در مقابل خانه ام موسي، 10ـ دري مقابل خانه جعفربن خالد، 11ـ باب عاتکه، 12ـ باب الرحمه، 13ـ باب السوق، 14ـ باب زياد، 15ـ باب السلام
3/1ـ درهاي شمالي
16ـ دري مقابل خانه حميدبن عبدالرحمان بن عوف، 17ـ دري مقابل رباط الظاهريه، 18ـ دري مقابل خانه هاي خالصه، 19ـ دري در مجاورت خانه حميدبن عبدالرحمان ـ لازم به ذکر است که کليه اين درها بين سالهاي 86 ال 96 هـ ق ساخته شده بودند.
ج ـ درهاي دوران عثماني
1و2ـ باب السلام و باب الرحمه در غرب
3و4ـ باب النساء و باب جبرئيل در شرق
5ـ باب مجيدي و باب التوسل در شمال
د ـ درهاي دوران کنوني
درهاي شرقي
-
باب جبرئيل در پشت مرقد پيامبر (ص) از طرف پاهاي مبارک آن حضرت قرار دارد. مدخل آن مقابل محراب التهجّد در شمال خانة فاطمه (س) که قبلاً باب عثمان بوده است. وجه تسميه اين باب به جبرئيل آن است که پيامبر (ص) جبرئيل را در مدخل اين باب ملاقات کرده اند. ايوان صفه نيز در مدخل اين باب قرار دارد.
-
باب النساء که در شمال باب جبرئيل قرار گرفته و از آنجا به پشت ايوان صفه باز مي شود.
-
باب البقيع که در جنوب باب جبرئيل قرار دارد، در گوشة اين باب محلي که گفته مي شود مهبط جبرئيل امين بوده است، هم اکنون ديده مي شود. اين سه در از درهاي اصلي مسجدالنبي اند.
درهاي غربي
-
باب الرحمه: در امتداد شمالي باب السلام قرار دارد. اين باب به باب عاتکه نيز معروف است.
-
باب السلام: در امتداد جنوبي باب الرحمه قرار دارد. به علت همجواري با خانة مروان به باب مروان نيز مشهور است. اين درها هم از باب هاي اصلي مسجدالنبي هستند.
درهاي شمالي
-
باب مجيدي، 2. باب عثمان، 3. باب عمربن خطاب، 4. باب الصدّيق، 5. باب عبدالعزيز، 6. باب ملک مسعود.
به حضرت دوست بگوئید جداً دوستت دارم.